Dấu hiệu kinh tế suy giảm
Cùng với đó nền kinh tế đang có dấu hiệu suy giảm. Nếu như quý I-2010 tăng trưởng kinh tế (GDP) là 5,83%, quý I-2011 là 5,43%, thì quý I-2012 chỉ còn 4%. Đây là quý tăng trưởng thấp nhất từ năm 2010 đến nay. Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, mục tiêu năm 2012 không chạy theo tốc độ tăng trưởng nhưng cũng không thể để nền kinh tế rơi vào suy giảm, bởi nó ảnh hưởng đến an sinh xã hội.
Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội, nguyên nhân quý I tăng trưởng thấp và tín dụng sụt giảm do phụ thuộc vào vốn đầu tư của xã hội. Theo đó, vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước đang được kiểm soát chặt chẽ; vốn đầu tư nước ngoài (FDI) do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính, nợ công nên cũng hạn chế; vốn đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân dựa vào vốn vay NH, trong khi NHNN đang thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ để kiềm chế lạm phát, nên khó tiếp cận vốn và lãi suất đã giảm, vì thế khả năng hấp thụ vốn cũng khó.
Vẫn vượt trần huy động
Thí dụ, NH A đang vay NH B. NHNN sẽ cho NH A vay để trả NH B, nhưng số tiền này sẽ được trả trực tiếp cho NH B chứ không đưa NH A. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn tình trạng lách trần lãi suất huy động ở các NHTM. Theo các chuyên gia, ngoài vấn đề thanh khoản do nợ xấu gia tăng (do lấy vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn), tình trạng lách trần lãi suất vẫn phổ biến còn vì lợi ích cục bộ của các NH do sợ mất khách hàng.
Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, bên cạnh thanh tra giám sát của NHNN cần thể hiện vai trò của Hiệp hội NH Việt Nam, các lãnh đạo NH trong việc thực hiện nghiêm các chủ trương của NHNN. Ngoài ra, người dân cũng nên thận trọng không chạy theo lãi suất cao, vì dù tiền gửi không mất nhưng bảo hiểm tiền gửi chỉ bảo hiểm số tiền nhất định và số tiền còn lại có thể bị kéo dài thời gian nếu NH gặp sự cố.
Nhiều NHTM cho biết thanh khoản đang thừa và rất nhiều tiền mặt nhưng không dám cho vay do sợ rủi ro không đòi được sẽ mất thanh khoản, NHNN sẽ cho vào nhóm thấp, không được tăng trưởng tín dụng. Vì thế mới xảy ra chuyện NH nào cũng chạy theo “số đẹp” để được nằm trong nhóm 1.
Trước tình trạng này, theo một chuyên gia NH, NHNN nên áp dụng phương án một mức khống chế chênh lệch giữa chi phí đầu vào với lãi suất đầu ra. Bởi hiện nay không ai biết giá vốn thực tế của các NHTM như thế nào, vì NHTM không chỉ huy động lãi suất 13% mà có nguồn tiền gửi thanh toán 5%.
Theo Mai Thảo
Sài gòn đầu tư