Mặc dù từ 19/3 - 23/3, Ngân hàng Nhà nước hút ròng 13,8 nghìn tỷ VND qua OMO và phát hành tín phiếu, nhưng thị trường liên ngân hàng vẫn phẳng lặng, lãi suất rất thấp, thanh khoản tốt.
Nhóm “uy tín” và nhóm “mất uy tín”
Theo phản ánh của các cán bộ ban vốn một ngân hàng thương mại nhà nước, trong khi lãi suất nghiệp vụ thị trường mở (OMO) khoảng 13%/năm thì lãi suất thị trường liên ngân hàng liên tục hạ nhiệt: qua đêm khoảng 8% - 9%/năm; 1 tuần khoảng 9% - 10%/năm; 2 tuần trên 10%/năm.
Tuy nhiên, mức lãi suất đó có phản ánh bộ mặt chung của thị trường liên ngân hàng hay không lại liên quan đến một câu chuyện: niềm tin và tài sản đảm bảo trên thị trường liên ngân hàng.
Cũng từ thực tế này, thị trường liên ngân hàng hình thành hai nhóm: nhóm “uy tín” gồm các “nhà giàu”, có tài sản đảm bảo; phần còn lại là nhóm “mất uy tín” với các đơn vị yếu thanh khoản, thiếu tài sản đảm bảo và đương nhiên, họ gần như thành kẻ chầu rìa nhưng vẫn mang danh ở trong cái “chợ” ấy.
Điều này lý giải vì sao chỉ trong vòng 5 ngày (từ 19 - 23/3), Ngân hàng Nhà nước hút ròng 13.834 tỷ đồng qua nghiệp vụ OMO và phát hành tín phiếu (theo tài liệu từ nhóm nghiên cứu của một ngân hàng thương mại nhà nước mà người viết có được) nhưng lãi suất vẫn rất thấp như nói trên.
Tất nhiên, đối với những ngân hàng thuộc nhóm “mất uy tín”, muốn tồn tại, họ phải tìm đủ mọi cách để tăng tài sản nợ và giảm tài sản có. Tăng tài sản nợ ở thị trường 2 không được thì ở thị trường 1.
Tài sản đảm bảo có thay được niềm tin?
Nhưng, ý kiến của một cán bộ thường xuyên dao dịch trên thị trường liên ngân hàng lại cho rằng: “Phải xem xét lại vì sao có chuyện chây ỳ để giải quyết tận gốc vấn đề đó chứ không chỉ là quan niệm đơn giản: đã vay mượn thì phải có tài sản đảm bảo”.
Còn phó chủ tịch hội đồng quản trị một ngân hàng cổ phần dư vốn đang “đốt đuốc tìm doanh nghiệp tốt” lại nói thẳng: “Tôi sẽ xé rào, sẽ cho các ngân hàng thương mại nhóm 3, nhóm 4 vay mà không nhất thiết phải đòi tài sản đảm bảo!”.
Ngược lại, nếu cứ đóng cửa với nhau trên thị trường liên ngân hàng thì tình trạng không khác gì doanh nghiệp bị ngân hàng chặn cửa tín dụng, bởi một triết lý ở đời nhưng không xa lạ trong kinh doanh: “Sông có khúc, người có lúc”.
Ông cho rằng, khi thị trường mất niềm tin với nhau thì Ngân hàng Nhà nước phải tạo ra môi trường mà trong đó, các tổ chức tín dụng phải tin nhau, hỗ trợ nhau để vượt qua khó khăn thay vì vay một đồng cũng phải tài sản đảm bảo. Chỉ khi cả hệ thống khôi phục được lòng tin và xây dựng được tinh thần “tương thân tương ái” thì thanh khoản sẽ được giải quyết và Ngân hàng Nhà nước cũng nhẹ gánh hơn rất nhiều.
Theo Nguyễn Hoài
Vneconomy